Slovenië – Gastronomische reistips

Slovenië – Gastronomische reistips
Van de Balkanlanden is Slovenië als wijnland waarschijnlijk het minst bekend. Ja, als een fantastisch buitensportland geniet het zeker faam. Maar het heeft een geheel eigen gastronomie en er worden zeer goede wijnen gemaakt. Tijd voor wijntoerisme in Slovenië!
Slovenië: een grote verrassing!

Veel mensen kennen het land niet, helaas. Ik kende het ook niet, tot ik er door een gelukkig toeval terecht kwam voor een fietsvakantie. Ik wist dat het grenst aan Italië, Oostenrijk, Hongarije en Kroatië, dat het bergen, bossen en zee heeft. Maar verder ging ik er blanco heen, zonder hoge verwachtingen.

Puur en gezond Luilekkerland

Het eerste wat opviel, net de grens over bij Udine, waren de uitstekende cappuccino’s. Dat had ik niet verwacht. Het landschap golfde groen en liefelijk, als een rustige variant van Toscane, overladen met een zee van bloeiende acacia’s, wijngaarden en hier en daar een dorp met witte huisjes.
De eerste willekeurige restaurantstop in Dobrovo, hoofdstad van het Brda wijngebied, was een succes. Heerlijke zelf-gedroogde prsjut (proscuitto, ham uit de Karst), smakelijke kazen (Tolmin gatenkaas!), hoge kwaliteit olijfolie, lekker brood, een huis-gestookt aperitiefje vooraf. De rebula, een frisse witte wijn en de krachtige rode refosk zorgden ook voor een aangename kennismaking. Wat een land! 

Gastronomie van het boerenland

Later ontdekte ik dat Slovenen graag alles zelf doen. Ze maken hun eigen wijn, stoken hun likeur, drogen zelf de ham van eigen varken, hebben een moestuin, een olijfgaard  en wat fruitbomen. Onbespoten en onbehandeld, puur en authentiek. In dit paradijs moest ik wel een wijnreis ontwikkelen.
Is het haute cuisine? Soms wel, ja, er zijn enkele beroemde gastronomische restaurants. Maar boven alles is de Sloveense keuken er een van hoge kwaliteit streekproducten, van  eenvoud en van eigen teelt en makelij. Plattelandsgastronomie. Verrukkelijk.

Mediterrane kust en zeevruchten

Slovenië bezit 45 km kust – niet veel, wel erg schilderachtig met palmen, oleanders en Italiaans aandoende stadjes. Hier kun je heerlijk verse vis, kreeft, krab, inktvis en schelpdieren eten, liefst op een terras met uitzicht op zee. Met een glas witte wijn erbij van de lokale malvazija. 

De Sloveense wijngebieden

Slovenië kent drie grote wijnregio’s, Podravje, Posavje en Primorje. Podravje ligt in het noordoosten langs de Drava; Posavje in het zuidoosten langs de Sava. Primorje (bij de zee, betekent het) ligt in het westen, bij de zee. 

Aan wijngebied Primorje ben ik mijn hart verloren, niet alleen vanwege zijn wijnen en andere heerlijkheden, maar ook om zijn schoonheid. Het bestaat uit de subregio’s Brda, Vipavavallei, Karst en Sloveens Istrië. De druivenrassen die je tegenkomt in Primorje zijn de witte malvasìa, zelèn, pinela, vitovska en rebula en de rode refosk, die in de Karst teran heet. Naast deze inheemse rassen, tref je er ook Franse, Italiaanse en Oostenrijkse.

7 fenomenale wijnboeren die ‘natural wines’ maken

Hoe kom je aan bijzondere wijnmakers, kleine familiebedrijven, gepassioneerde boeren met een eigenzinnige visie, die op een natuurlijke en respectvolle manier met hun land omgaan? Ik vroeg het aan Marijana Siljeg van The Orange Wineclub en Delicroatia en serieus: zij kent dus zulke mensen! Marijana, zelf afkomstig uit het gebied, is specialist in wijnen en andere lekkernijen uit Slovenië en Kroatië. Via haar vond ik de bijzondere wijnmakers die ik tijdens een wijnreis bezoek met mijn groep. Zo leerde ik Joško Renčel, Janko en Tamara Stekar, Aleks en Simona Klinec, Ales Kristancic van Movia, Branko Cotar en de jonge Matej Zaro kennen, stuk voor stuk persoonlijkheden. In overeenstemming met hun karakter maken zij wijnen. Natuurwijnen, biologisch-dynamische wijnen, topwijnen.

Wijnboer Joško Renčel
Meer weten over Slovenië en zijn lekkers?

Welke champagne kies ik voor de feestdagen?

Welke champagne kies ik voor de feestdagen?
Welke bubbel drink ik met Kerst en Oud&Nieuw?

Ik geef je tips voor verschillende mousserende wijnen. Vele ervan heten geen champagne maar zijn wel vergelijkbaar met champagne. Persoonlijk vind ik het een goed idee om flessen niet de halve wereld rond te laten reizen. En ik heb een voorkeur voor biologisch. Waar kom ik op uit? 

Chardonnay, pinot noir en pinot meunier
1. Mousserende wijn uit Nederland! 

Misschien had je het niet verwacht, maar echt waar, er zijn vele zeer goede Nederlandse bubbels en de meeste zijn biologisch. Ze worden op dezelfde wijze gemaakt als champagne. Probeer maar eens de Brûswyn van wijngaard de Frysling, de Brut van Hoeve Nekum, de Bruut van Holset (Holset maakt zelfs uitsluitend mousserend!), de Prestige van wijngoed Sint Martinus, de Johanniter Brut van wijngoed ’t Heekenbroek, de Fromberger Classique, de Brut de Zélande van Wijnhoeve de Kleine Schorre of de Riesling Brut van de Apostelhoeve.
De gebruikte druivenrassen variëren. Ook nieuwe rassen als johanniter en solaris geven goede resultaten. De meeste Nederlandse bubbels kosten tussen de € 20 en € 25. 

Er bestaan ook Nederlandse wijnen, die eenvoudiger zijn en op een andere, veel minder bewerkelijke manier gemaakt worden. Vaak heten die parelwijn of sprankelwijn. Omdat de druk in de fles lager is hebben ze een gewone kurk. Deze wijnen zijn een stuk goedkoper.

Ik organiseer wijnexcursies naar de bovengenoemde wijngaarden. Wil je zien hoe in Nederland mousserende gemaakt worden? Ik nodig je uit om in 2020 met mij op wijnexcursie te gaan. Kijk hier voor het overzicht van wijnexcursies in Nederland.

2.Crémant

Crémants zijn mousserende Franse wijnen die niet uit het Champagnegebied komen, maar uit een van de daartoe aangewezen crémant gebieden. Er zijn er acht van. Je kunt de volgende vinden: crémant de Loire, crémant de Bourgogne, crémant de Bordeaux, crémant d’Alsace, crémant de Die, crémant du Jura, crémant de Savoie en crémant de Limoux. 

Ze worden op dezelfde manier gemaakt als champagne: eerst wordt een droge wijn gemaakt, daarna volgt een tweede gisting in de fles. Ze hebben vaak wat minder zuren en zijn wat milder dan champagne. De druivenrassen verschillen per gebied, in Bourgogne zijn het dezelfde rassen als in het champagnegebied, pinot noir en chardonnay. De prijs varieert van € 15 tot € 20.

3.Cava

Deze bubbel komt uit Spanje, voornamelijk uit de regio ten zuidwesten van Barcelona in de provincie Catalonië. De gebruikte druivenrassen zijn macabeo, parellada en xarel-lo. Een goede cava kost zo’n € 15 en is net als crémant een goed alternatief voor champagne. Ze zijn niet zo lang houdbaar. 

4.Asti Spumante en Clairette de Die

Twee friszoete mousserende wijnen van de weelderige muskaatdruif. Asti Spumante komt uit het gebied rond de stad  Asti in Noordwest Italië en Clairette de Die komt uit de Franse plaats Die in de vallei van de Drôme, een zijrivier van de Rhône. Beide zijn fantastisch bij de oliebollen en ze zijn niet duur, voor € 10 heb je een goede. Ze zijn bekend om hun lekkere fruitigheid en je moet ze vooral niet bewaren maar juist jong drinken.

Wijnproeverij Gouda
Bruisende wijnen proeven in Gouda
5.Prosecco

Daar zijn nogal wat middelmatige en slechte tussen. Koop géén prosecco frizzante. Bij prosecco spumante zijn wel goede te vinden, maar let dan op dat ze uit Valdobbiadene komen of uit Conegliano en dat er DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) op staat. Vooral een prettig, zomers terrasdrankje.

6.Champagne

De beroemdste en de duurste optie, waarvoor de druivenrassen chardonnay, pinot noir en/of pinot meunier worden gebruikt. Champagne wordt gemaakt volgens een tijdrovend en bijzonder procedé genaamd de méthode traditionelle. Eerst maakt men een witte wijn, die na verloop van tijd wordt gebotteld en afgesloten met een kroonkurk. Later wordt deze kroonkurk verwijderd en voegt men een beetje gist en suiker toe waardoor de wijn opnieuw gaat gisten. De fles wordt afgesloten en de ontstane koolzuur kan niet weg: bubbels. Ze hebben een lange flesrijping, minimaal 15 maanden. Kijk uit voor goedkope aanbiedingen rond de feestdagen, die zijn vaak zuur en wrang. Een goede champagne kost nu eenmaal geld. Je kunt natuurlijk een champagne kopen van een van de grote, beroemde champagnehuizen en dan zit je niet verkeerd. Zelf vind ik het leuker om een champagne te kopen van een klein, zelf-bottelend wijnbedrijf. Van de boer zelf dus. Die koop je bij een goede wijnwinkel.
Champagne is jarenlang houdbaar, vooral als er een jaartal op het etiket staat, dan heb je een millésime te pakken. In uitzonderlijk goede jaren gebeurt dit; in andere jaren staat op het etiket geen jaartal vermeld en is de drank een mengsel van verschillende jaren.

Welke wijn wanneer?

Bedenk, dat er voor elke moment een mousserende wijn is. Schenk je beste bubbels vroeg op de avond, bijvoorbeeld als aperitief. Of bij een champagneontbijt. Open de fles voorzichtig, zodat je alleen een zuchtje hoort. Met Oud & Nieuw, om 12.00 uur ’s nachts, gaat de aandacht absoluut niet meer uit naar de wijn. Knal dan met een minder kostbare fles! 

Meer weten over champagne of andere mousserende wijnen? Boek een reis naar de Champagne of naar Domein Holset (bij Vaals) met Vinaventura.

Mediterraan ontmoet Alpien: Alto Adige ofwel Süd-Tirol

Mediterraan ontmoet Alpien: Alto Adige ofwel Süd-Tirol
Bij wijntoerisme in Italië denken we vooral aan Toscane en Piemonte. Maar er zijn andere gebieden die ook iets prachtigs te bieden hebben. Laat me je voorstellen aan Alto Adige, vlak onder de Alpen. Een paradijselijk wijngebied vol tegenstellingen in het noorden van Italië. Perfect voor een wijnreis voor sportieve mensen!

Olijfbomen, palmen en cipressen, zon, kleurige bloemenpracht, een overdaad aan met druivenranken overgroeide pergola’s, een terrasjescultuur, buitenleven: Alto Adige. Loodrechte grijze rotswanden van machtige druiduizenders omlijsten dit feestelijke plaatje en steken uit boven een brede strook bos. Vanuit het dal golft een lappendeken aan wijngaarden omhoog, die nu, in de late herfst, schitterend goudgeel en rood oplichten, onderbroken door heldergroene vlakken van appelgaarden. Een netwerk van uitstekend bewegwijzerde wandelpaden doorkruist het gebied van dal tot top. Wijnpaden, Höhenwanderungen, bergpaadjes: je loopt zo van de Mediterranée de alpiene sferen binnen.

Palmbomen en hoge bergtoppen in Alto Adige

Lekkers uit de bergen

Uit die bergen komen allerlei heerlijkheden vandaan. Kruidige bergkazen, gerookte hammen uit het Val Venosta (Speck dell’Alto Adige), almhoning, tamme kastanjes. In de bossen wemelt het van de paddenstoelen en van: wild! Met wat geluk tref je op de menukaart berggeit, gems, hert en wild zwijn. Of een stoofpotje van cantharellen en eekhoorntjesbrood. Uit de bergbeken komt de beekforel.

Bergwijnen

De witte wijnen zijn zuiver en fris als berglucht en worden gemaakt van ‘internationale’ druiven: sauvignon, pinot bianco, riesling, gewurztraminer. De rode zijn gemaakt van de lokale druiven vernatsch ofwel schiava, die een lichte, fruitige wijn geeft en de lagrein, die garant staat voor een volle, pittige, donkerrode wijn en wat doet denken aan syrah.

Populair bij buitensporters

Alto Adige is een heerlijk gebied voor de sportieve levensgenieter. Het behoort tot de mooiste en best georganiseerde wandelgebieden van Italië. Het telt Zeven natuurparken en een nationaal park, Stelvio. Er zijn vele prachtige wandelroutes, zoals de tien Alta Via’s. Een van de allermooiste is de Alta Via 1. Maar Alto Adige is ook ideaal voor mountainbiken, rafting, bergbeklimmen, skiën en snowboarden.

Als je nieuwsgierig bent naar een wijnreis in het mooiste wandelgebied van Italië, moet je zeker een kijkje nemen https://www.vinaventura.nl/wijnreis/wijnreis-alto-adige/

Truffels zoeken met Silvio en hondje Tea

Truffels zoeken met Silvio en hondje Tea
Truffelreizen? Ja, die bestaan. Als organisator van wijnreizen kwam ik al snel in aanraking met truffels en wat ze betekenen in Zuid – Europese gebieden. Truffels zijn een essentieel onderdeel van de gastronomische cultuur van Italië en Frankrijk. Het is een fantastische ervaring om met een lokale boer en zijn truffelhondje op zoek te gaan naar de bijzondere paddenstoelen.

Aards, ‘berig’ en enorm sterk: de geur en smaak van truffels is die van supergeconcentreerde paddenstoelen. Deze exquise en overheerlijke lekkernij, de ‘diamant van de Italiaanse gastronomie’, is helaas extreem duur. Truffels zijn zeldzaam en moeilijk te vinden. De vraag is groot en het aanbod klein. En door de klimaatverandering komen er nog minder van. De laatste jaren zijn heet en droog geweest en de truffel heeft juist vocht nodig en niet te veel hitte.

Waar komen truffels vandaan?

De zwarte truffel komt voor in Zuid Frankrijk in de Périgord en de Tricastin. De witte truffel groeit in Piemonte in de mooie regio rond Alba, dat luilekkerland waar ook die topwijnen vandaan komen, barolo’s. De zwarte heeft heel veel smaak, maar de witte nòg meer. Truffels zijn niet te kweken. Ze groeien vooral onder (truffel-) eiken, maar ook onder hazelaars,
beuken en populieren. Ze bevinden zich onder de grond, op zo’n 10 centimeter, je kunt ze niet zien. Bij de boomkweker kun je wel eikjes kopen die geïnfecteerd zijn met sporen van de truffel, maar dat garandeert geenszins dat er truffels gaan groeien. Truffels hebben zeer specifiek microklimaat nodig.

Truffels zoeken?

Wij mensen brengen er weinig van terecht. Er zijn uitzonderlijke mensen in truffelgebieden die met zeer veel geduld een truffel weten op te sporen door te letten op bepaalde vliegen die op en neer dansen boven een truffel. We hebben hulpdieren nodig: een varken – meer specifiek een zeug – of
een hond. Zeugen zijn gek op truffels want de geur lijkt sprekend op het feromoon van het mannetjesvarken. Varkens zijn groot, sterk en nogal onhandelbaar. Het valt niet mee om te voorkomen dat ze de truffels zelf opeten waardoor er snel voor duizenden euro’s verloren gaat.
Bovendien vernielen ze het tere mycelium rondom de truffels. Handiger is een truffelhondje. Deze honden hebben een speciale training gekregen om truffels te leren vinden. Die begint als ze pas geboren zijn: de tepels van de moederhond worden ingesmeerd met truffelolie. Later leren ze een bal rapporteren met truffelgeur of met een stukje truffel erin. Door de constante beloning en bevestiging raken ze geconditioneerd op het zoeken van truffels / dingen met truffelgeur. Deze hondjes zijn erg duur en je moet er goed op passen, ze kunnen worden gestolen of vergiftigd door
concurrenten.

Mijn eerste truffelreis

Jaren geleden heb ik een Truffeltocht in de Tricastin georganiseerd. Het was januari. We verbleven in een Provençaals kasteeltje, ooit gebouwd door de Tempeliers, middenin het truffelgebied. Met de kleine, kogelronde Monsieur Tortel gingen we op weg naar zijn truffière, een kwartier lopen door ijzige vrieskou met een gevoelstemperatuur van -20. Hondje Oscar huppelde mee, de zon scheen. Onder de bevroren grond vond hij weliswaar de ene truffel na de anderen, maar hij moest het vak nog leren en vrat voor kapitalen op. Ik zie nog de bebloede handen van Monsieur Tortel, die geduldig lachend probeerde de truffels te redden van de scherpe hondentandjes. Thuisgekomen warmden we ons op bij het houtvuur en leerden we van Madame Tortel truffels schoonmaken en bereiden voor
een Vier Gangen Truffeldiner. Zelden heb ik voor het eten zoveel gesnoept.

Witte truffels zoeken met Silvio en Tea

In het beroemde Barologebied boffen ze bovenmatig. De wereldberoemde barolowijnen komen er vandaan en dan groeit er ook nog eens die even beroemde witte truffel. Om deze truffel is een hele cultus ontstaan. Leuker is het om met de eenvoudige wijnboer Silvio mee te gaan op truffelzoektocht. Dat is best pittig lopen!

wijnreis piemonte
Silvio en truffelhondje Tea

Tegen de schemering struin je door de steile hellingbossen, off-road, dwars door het struikgewas, terwijl Silvio onophoudelijk Piemontese dingen roept naar zijn hondje Tea. Tea is een ongeleid projectiel en draaft alle kanten op. Af en toe meent ze iets te vinden. Vaak is dat een plek waar een vorige keer een truffel zat. Of een zomertruffel, die heel weinig waard is. Maar toch, soms vindt ze een echte truffel. Het eerste jaar dat ik met Silvio op stap ging, vond Tea helemaal niets. Het tweede jaar vond ze na anderhalf uur zoeken één truffeltje met een stuk eruit. Vorig jaar vond ze er twee, ik bespeur een stijgende lijn!

Mee truffels zoeken, barolo’s proeven en genieten van het grandioze landschap? Ik heb nog drie plaatsen vrij op mijn Gastronomische Wijnreis Barolo. Kijk op
www.vinaventura.nl/wijnreis-barolo-italie/